صفحه اصلى / موزه آستانه مقدسه [قرآنهاى نفيس خطى]
 

گنجينه قرآنهاى خطى موزه

اين بخش بلحاظ تعداد آثار و برخوردارى از شيوه هاى ممتاز هنر كتاب آرايى مانند تذهيب، تجليد، خوشنويسى اهميت بسيار زيادى دارد. برخى از قرآنهاى موزه در قرون آغازين حيات اسلام يعنى در قرن دوم و سوم همزمان با حكومت خلفاى عباسى كتابت شده و برخى نيز در ساير ادوار اسلامى، مصادف با دوره حكومت آل بويه، سلجوقيان، ايلخانيان تيموريان، صفويان و قاجاريه كتابت شده است.

قديمى ترين قرآن موزه در سال يكصد و نود و هشت هجرى قمرى 198 نوشته شده و در آغاز آن نام مامون خليفه عباسى مشهود است. بعضى از قرآنها بر روى پوست و برخى ديگر بر روى پارچه و ساير قرآنها بر روى انواع كاغذ نوشته شده است.

مصاحف موزه عمدتاً بخط كوفى، ثلث، نسخ، محقق و ريحان مى باشد كه برخى از آنها از آغاز تا انتها به يك شيوه از خط خوشنويسى و برخى ديگر بشكل توامان نويسى كتابت شده است. اكثر آيات قرآن با مركب مشكى و برخى ديگر نيز با آب طلا و رنگ لاجورد تحرير شده است. بخشى از قرآنهاى موزه داراى ترجمه فارسى است كه در بعضى از آنها همزمان با كتابت متن آيات، نگارش ترجمه نيز بدنبال آن انجام پذيرفته ولى در برخى از نسخه ها پس از سپرى شدن مدت زمانى طولانى ترجمه فارسى بخط نسخ يا نستعليق بر آن افزوده شده كه تنوع سبك ترجمه در دوره ها و قرون مختلف كه بيانگر سير تاريخى تحول زبان و ادب پارسى است از نكات حائز اهميت در قرآنهاى مترجم مى باشد.

در اين بخش آثار ارزشمندى از خطاطان ادوار اسلامى همچون احمد نيريزى، فيض ا... لاهورى، شمس الدين عبدا... دوست محمد بن سليمان الهروى و على نقى بن محمد كبير ربانى موجود مى باشد.

اكثر صفحات قرآنها با بهره گيرى از هنر زيبا و ظريف و پركار تذهيب مزّين شده و با استفاده از نقوش زيباى گل و بوته اسليمى، ترنج، سر ترنج، لچك ترنج، شمسه و شرفه، جدول كشى و كمند زرين، زنجيره و بكمك انواع رنگها مانند لاجورد، شنجرف و طلا به شيوه اى بسيار زيبا و دل انگيز آراسته شده است.

قرآنهاي موزه عمدتاً داراى انواع جلدهاى زيبا شامل جلد چرمى ساده، چرمى سوخت ضربى، سوخت معرق ، جلد طلا كوب، جلد روغنى (لاكى) با تزئينات گل و مرغ و گل و بوته و همچنين برخى قرآنها داراى جلد طلاپوش با سرطبل مى باشد.

 
 
شماره اثرنوع خط دوره مربوطه توضيحات
كد 1200 بخط كوفى به شيوه ايرانى متعلق به قرن دوم هجرى قمرى قطع خشتى ابعاد 3/17×2/20
به سال 198 هجرى قمرى شامل هيجده سوره از جزء سى ام قرآن.
كد 1203 بخط كوفى قرن دوم و سوم هجرى روى پوست
ابعاد 3/18×24
كد 1218 بخط نسخ، ثلث، محقق و ريحان دوره صفوى ابعاد 24×34
كاتب ميرم السنجرى
در بلده كيش/ داراى تاريخ 930 هجرى قمرى
كد 1224 بخط ثلث ريحانى دوره صفوي قطع وزيرى
ابعاد متن 5/19×9/29
كاتب حاجى غياث الدين محمد بن احمد خليلى تبريزى به سال 992 هجرى قمرى
واقف مادر شاه سليمان صفوى با رقم و مهر علامه مجلسى
كد 1226 بخط نسخ و ثلث دوره صفوى قطع وزيرى بزرگ
ابعاد 5/24/×35
كاتب دوست محمد بن سليمان الهروى
كتابت شهر هرات
واقف آقا كافور صاحب جمع به سال 968
كد 1227 بخط محقق دوره سلجوقى قطع رحلى بزرگ
تاريخ وقف 924 هجرى قمرى
واقف سيدشاه طاهر الحسينى نقيب السادات
كد 1228 بخط نسخ و محقق دوره صفوى قطع وزيرى
ابعاد 19×31
واقف امير ابوالقاسم بن آقا ميرهاشم شيروانى
كد 1234 بخط ريحان ومحقق دوره صفوي قطع رحلى
ابعاد 5/29×5/45
جلد چرمى سوخت
كاتب شمس الدين عبدالله به سال 1012 هجرى
كد 1253 بخط نسخ دوره قاجاري قطع رحلى
ابعاد 5/25×5/39
كاتب و واقف ام سلمه دختر فتحعليشاه قاجار به سال 1246 هجرى قمرى
كد 1255 بخط نسخ سر سوره ها بخط رقاع دوره قاجارى كتابت بر روى پارچه چلوار
قطع رحلى
ابعاد 30×45
 
 
 

حضرت معصومه (س) | زيارت | كرامات معصوميه (س) | متون ادبى | ستارگان حرم | تاريخچه ابنيه حرم | آشنايى با شهر قم | توليت آستانه مقدسه | موزه آستانه مقدسه
معرفى دواير آستانه | موقوفات آستانه | نشريات | فيلم | صوت | گنجينه تصوير | بانك كتاب | بر منبر حرم | اخبار | اطلاعات عمومى | گوناگون

info@masoumeh.com